Επικοινωνία Χρήσιμες Συνδέσεις  
Είσοδος Μέλους  
 
  ΔΙΑΜΟΝΗ  
  ΦΑΓΗΤΟ / ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΗ  
  ΕΝΟΙΚΙΑΣΕΙΣ / ΠΡΑΚΤΟΡΕΙΑ  
  ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ  
  ΤΟΠΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ  
ΑΡΧΙΚΗ   Ιστορία / Πολιτισμός   Τουρκοκρατία
ΑΘΑΜΑΝΙΟ ΔΑΣΙΚΟ ΧΩΡΙΟ ΑΓΙΑ ΑΝΝΑ ΚΑΙ ΨΑΡΟΚΑΛΥΒΑ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΤΟΥ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥ ΗΛΙΟΒΑΣΙΛΕΜΑ ΚΑΣΤΡΟ ΚΑΤΑΡΡΑΚΤΗΣ ΚΟΡΩΝΗΣΙΑ ΚΠΕ ΑΡΑΧΘΟΥ ΠΑΡΗΓΟΡΗΤΙΣΣΑ ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΑΤΣΟΥΡΗ ΑΜΒΡΑΚΙΚΟΣ ΑΜΒΡΑΚΙΚΟΣ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΑΜΒΡΑΚΙΑΣ ΓΕΦΥΡΑ ΠΛΑΚΑΣ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΙΜΝΟΘΑΛΑΣΣΑ ΡΟΔΙΑΣ Ο ΦΑΡΟΣ ΤΗΣ ΚΟΠΡΑΙΝΑΣ ΠΑΝΑΓΙΑ ΒΛΑΧΕΡΝΩΝ ΤΟΠΙΑ ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΒΟΥΡΓΑΡΕΛΙ ΓΕΦΥΡΙ ΑΡΤΑΣ
Ζ΄. ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ 1449 – 1881
 

α. Προεπαναστατικοί χρόνοι

Η κατάληψη της Άρτας απ’ τους Τούρκους  έγινε αναίμακτα με συνθήκη που εξασφάλιζε για τους Αρτινούς ορισμένα προνόμια, όπως να θρησκεύονται ελεύθερα και να τηρούν τα ήθη και τις παραδόσεις τους. Η «ερίβωλος» γη της Άρτας, η ομορφιά της και το ήπιο κλίμα της, σαγήνευσαν ως και αυτόν τον Τούρκο κατακτητή της Φαΐκ Πασά που εγκαταστάθηκε σ’ αυτή μόνιμα. Και με το δίκιο του. πιο πρόσφορο μέρος για κάτι τέτοιο πουθενά  δε θα ’βρισκε. Η Άρτα ήταν τότε η τροφοδότρα όλης της Ηπείρου, τόσο με τα δικά της αγαθά όσο και με ξένα που εισάγονταν απ’ το μοναδικό – εκείνα τα χρόνια – εμπορικό λιμάνι της Σαλαώρας στον Αμβρακικό. Η πόλη τότε είχε 2000 διώροφα πολυτελή σπίτια με κεραμοσκεπές, 400 εμπορικά καταστήματα, 4 τζαμιά και 17 συνοικίες, απ’ τις οποίες οι 3 μόνο ήταν μουσουλμανικές, οι 4 ήταν εβραϊκές και οι υπόλοιπες χριστιανικές. Ως κέντρο διαμετακομιστικού εμπορίου, η πόλη γρήγορα αναπτύχθηκε οικονομικά και κοινωνικά. Αυτή η προκοπή της στάθηκε ευχή και κατάρα: Για τον πλούτο της η Άρτα έγινε στόχος πειρατικών και ληστρικών επιδρομών, γεγονός που υποχρέωσε τους Αρτινούς να εξαγοράσουν την ασφάλειά τους παρέχοντας φορολογική υποτέλεια, (1500 ρεάλια το χρόνο) και στους θαλασσοκράτορες τότε Ενετούς. Ήταν άλλωστε νωπή ακόμη η βάρβαρη λεηλασία της πόλης απ’ το διαβόητο τυχοδιώκτη πειρατή Λυμπεράκη Γερακάρη (το 1696), ο οποίος μπρος στον εύκολο πλουτισμό δε δίσταζε να καταστρέφει ελληνικές πόλεις και να ρημάζει ναούς, πηγαίνοντας πότε με τους Τούρκους και πότε με τους Βενετούς. (Ό,τι δεν είχε κάνει ο τούρκος κατακτητής στην Άρτα, το έκανε ο ανισόρροπος Μανιάτης στους ομοεθνείς του).

Απ’ την άλλη όμως, γι’ αυτόν τον ίδιο πλούτο της η Άρτα, από νωρίς τράβηξε την προσοχή ξένων εμπορικών οίκων, και ήδη απ’ το 18ο αιώνα γίνεται έδρα 5 προξενείων ή υποπροξενείων γεγονός που την ωφέλησε πολλαπλά, αφού και μόνο η παρουσία ξένων στην πόλη, λειτουργούσε αποτρεπτικά στις αυθαιρεσίες και τις βαρβαρότητες του κατακτητή. Έτσι εξηγείται πώς μπόρεσε και λειτούργησε για δύο αιώνες η Ελληνική Σχολή Μανωλάκη και γιατί σ’ εκείνους τους χαλεπούς για όλη την Ελλάδα καιρούς, άνθισε στην Άρτα η ορθοδοξία. ανθοί της ήταν ο λόγιος Άγιος Μάξιμος ο Γραικός ο φωτιστής των Ρώσσων, ο νεομάρτυρας Άγιος Ζαχαρίας, οι «ασκητές μέσα στον κόσμο» όσιοι αδελφοί Απόστολος και Θεοχάρης, ο όσιος Ονούφριος στην Κορωνησία και ο επίσκοπος Βελεντζικού Άγιος Παρθένιος. Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι ο 17ος αιώνας θεωρήθηκε ως ο χρυσός αιώνας για τη μεταβυζαντινή ναοδομία στην Άρτα, αφού αυτή την περίοδο (1600 - 1700) έγιναν οι σπουδαιότεροι μεταβυζαντινοί ναοί και το σύνολο σχεδόν των σωσμένων και μη σωσμένων μοναστηριών της.

Εύκολα λοιπόν καταλαβαίνει κανείς ότι η Άρτα και μετά την τουρκική κατάκτηση δεν έπαψε να ζει. Κάτω απ’ τη μύτη των Τούρκων χτυπά η καρδιά μιας σφριγηλής πόλης που αντέχει, παλεύει και ακτινοβολεί, προπαντός όμως προετοιμάζεται για το χρέος της…

β. Επανάσταση του ’21 – Απελευθέρωση της Άρτας

Από καιρό η Άρτα το ’φερνε βαριά να της κλέβουν οι τούρκοι το βιος της, γι’ αυτό βρέθηκε πανέτοιμη τις παραμονές της επανάστασης και υπήρξε δυσανάλογα μεγάλη η προσφορά της στον απελευθερωτικό αγώνα. Η γη της έγινε μήτρα αγωνιστών και μαρτύρων, μήτρα ηρώων. Απ’ τα σπλάχνα της ξεπήδησαν και στα λημέρια της θέριεψαν τρία αρματολίκια στα προεπαναστατικά χρόνια. Πάνω στα κακοτράχαλα βουνά της παίχτηκε η τελευταία πράξη του δράματος των διωγμένων απ’ τις πατρογονικές τους εστίες Σουλιωτών, όταν το 1804 κυνηγημένοι απ’ τον Αλή πασά κατέφυγαν στο δυσπρόσιτο μοναστήρι του Σέλτσου. Εκεί, όταν οι Μποτσαραίοι, μετά από τετράμηνη σθεναρή αντίσταση, κυκλώθηκαν, πάνω από διακόσιοι άμαχοι προτίμησαν να πέσουν σε βάραθρο του Αχελώου, αναδεικνύοντας έτσι τα βράχια του Σέλτσου σε εθνικό θυσιαστήρι ανάλογο, ίσως και μεγαλύτερο εκείνου του Ζαλόγγου. Η γη αυτή ευδόκησε να δώσει στην Ελλάδα τον ιδρυτή και αρχηγό της Φιλικής Εταιρείας, τον εθνεγέρτη και οραματιστή της Εθνικής μας Ελευθερίας, Νικόλαο Σκουφά.

Λίγο αργότερα, στα χρόνια του μεγάλου ξεσηκωμού, η Άρτα πρόσφερε πλήθος επωνύμων και ανωνύμων αγωνιστών. Έγινε η φύτρα των Μπακολαίων, των Κουτελιδαίων και πολλών άλλων οπλαρχηγών, μα πάνω απ΄ όλους του αϊτού της λευτεριάς του Γεωργίου Καραϊσκάκη. Λίκνο του έγινε ένα κελί του μοναστηριού της Παναγίας στη Σκουληκαριά, που σώζεται σήμερα μισοερειπωμένο. Η Άρτα ευτύχησε να γίνει η δεύτερη πατρίδα του άλλου μεγάλου αγωνιστή, του ασπούδαστου δάσκαλου της πατρίδας και της ανθρωπιάς, του στρατηγού Γιάννη Μακρυγιάννη. Εδώ ήρθε παιδόπουλο απ’ το Κροκύλι της ορεινής Δωρίδος, εδώ εμαθε γράμματα, εδώ ανδρώθηκε δουλεύοντας στην αρχή ως παραγιός ενός συγγενή του άρχοντα και μετά ως έμπορος, εδώ μυήθηκε στη Φιλική, φυλακίστηκε στο κάστρο, και εδώ, στον τόπο που τόσο αγάπησε, έζωσε το σπαθί και βγήκε στον αγώνα. Στην Άρτα κυρίως αναφέρεται και της Άρτας τον αέρα(στη γλώσσα και στο ύφος) αποπνέει το λογοτεχνικό του κειμήλιο, τα «Απομνημονεύματά» του.

Για όλους αυτούς μιλούν οι κάμποι και τα καταράχια της Άρτας, τους γνωρίζει ο τόπος όπου – παντού σχεδόν άφησαν εύσημα της ανδρείας τους. Και τα εύσημα αυτά είναι: οι μάχες του Κομποτίου, η μάχη της Λαγκάδας, η μάχη του Μακρυνόρους, οι μάχες στην Πλάκα (κοντά στα Άγναντα), η πολύνεκρη για τους Τούρκους μάχη στο Σταυρό Θεοδωριάνων όπου πήρε το βάπτισμα του πυρός ο Μακρυγιάννης, η μάχη στο Μαράτι, η μάχη της Άρτας (φθινόπωρο 1821), η μάχη του Βουργαρελίου (1824), η μάχη της Σκουληκαριάς (1824), μα πάνω απ’ όλα το ηρωικό Πέτα στις ράχες του οποίου έκαναν σπονδή αίματος οι Φιλέλληνες όλης της Ευρώπης, πιασμένοι χέρι – χέρι με τους Έλληνες τακτικούς και τους άτακτους των ντόπιων καπεταναίων. Υπάρχει άλλο μέρος της Ελλάδας που να έδωσε τόσα πολλά; Για τέσσερα χρόνια σ’ αυτόν τον τόπο γίνεται χαλασμός. είναι της Άρτας τα «ματωμένα χώματα».

Κι όμως ενώ βαρύς υπήρξε ο φόρος αίματος της Άρτας για τον αγώνα, η ίδια δεν αξιώθηκε – χάρη και σε Ελλήνων λάθη – να δει τη λευτεριά, παρά μισό αιώνα αργότερα. Μόνο που η λευτεριά της δεν ήρθε ως δώρο, αλλά ως δικαίωση μιας σειράς κι άλλων αγώνων που όμοιούς τους δεν έχει να επιδείξει καμιά άλλη ελληνική πόλη στη μεταεπαναστατική περίοδο. Τρεις τοπικές επαναστάσεις στην περιοχή Ραδοβυζίου (1854, 1867 και 1877 – 78) και νέες εκατόμβες θυσιών, εξαγόρασαν πολύ ακριβά την αξιοπρέπεια του περήφανου λαού της Άρτας. Η Άρτα απελευθερώθηκε στις 24 Ιουνίου 1881 με απόφαση της συνδυάσκεψης της Κωνσταντινούπολης που βασίστηκε στους όρους της συνθήκης του Βερολίνου του 1878. Ως σύνορο της ελεύθερης με την τουρκοκρατούμενη Ήπειρο ορίστηκε ο ποταμός Άραχθος.

  Χρήσιμες Πληροφορίες

Υπαίθριες Δραστηριότητες
Δρομολόγια ΚΤΕΛ
Φαρμακεία
Χρήσιμα Τηλέφωνα
  Αξιοθέατα / Προορισμοί

Αξιοθέατα / Μνημεία
Μουσεία / Αρχαιολογικοί Χώροι
Διαδρομές στο Νομό
Ορεινή Αρτα
Αμβρακικός Κόλπος
Εκδρομές στην Άρτα
  Τοπικά Νέα / Εκδηλώσεις

  Επιμελητήριο Άρτας